Filtres
Résultats (200700)
Exporter CSV (1000 max)
-(K)i hiztegian, eta hiztegiaz harantzago / The suffix -(k)i in the lexicon and beyond
-(K)i morfemari aplikatiboa iritzi izan zaio lan batzuetan (Elordieta 2001, Fernández 2012 2014b beste batzuen artean). Lan honetan, aplikatiboaren hipotesia berrikusiko dut, bere...
Cross-generational syntactic variation in Mundaka Basque: the influence of the language of instruction
This article examines syntactic variation in relative clause (RC) constructions in Mundaka Basque among two groups of Mundaka Basque speakers. The language of instruction the Munda...
Ekialdeko /o/-ren igoeraren testuinguru fonologikoaren bila / Looking for the phonological context of /o/-raising in Eastern Basque
Lan honetan euskarazko /o/ erdiko atzeko bokalaren igoera aztertzen da. Hots-eredu hau batez ere zubereran eta erronkarieran garatu zen, nahiz eta ekialdeko beste euskalkietan ere ...
Pradoluengo y Paderluengo. ¿Un híbrido vascorrománico camuflado? / Pradoluengo and Paderluengo. A hidden Romano-basque hybrid?
Pradoluengo would seem to be one of the most transparently Romance place-names in the province of Burgos, from the Latin etyma pratum and longus. However, all the medieval referenc...
Landucciren hiztegiko bosgarren eskua / The fifth hand of Landucci's dictionary
Lan hau Landucciren hiztegiaren kanpo historia finkatzeko hasi berri dugun ikerketaren lehen emaitza da. Bi helburu nagusi izan ditugu: eskuizkribuak Liburutegi Nazionalera heldu b...
Euskal kanta bat 1783ko antzerki-lan batean / A Basque song in a 1783 play
Lan honetan euskaraz idatzitako euskal kanta labur baten edizio kritikoa aurkezten dut. Pieza umoretsua eta ezaguna da, gaur egun ere kantatzen dena, eta Rita Barnetxeak bere antze...
Cristavaren cortesia eskuizkribuaz (XIX. m.) – Ohar bibliografikoa / About the manuscript entitled "Cristavaren cortesia" (19th century) - A bibliographical note
Patxi Altunak 1992an argitaratu zuen ASJU aldizkarian ordura arte argitaratu gabea zen Cristavaren Cortesia izeneko euskarazko eskuizkribu anonimoa. Bertan nahikoa indarrez hipotet...
"Leire": forms, uses and etymology of a place-name
After having compiled the mentions of Leire until 1202, we have classified them according to several criteria in order to determine the toponym's first written and oral forms and t...
Euskal lexikoaren historiarako: ikerketak Euskara Arkaikoan
Lan honen helburu nagusia euskarari dagokionean oso gutxi landu izan den lexikologia historikoaren gaia jorratzeko metodologia entsegu bat egitea da. Horrela, euskal lexikoari buru...
Diego Lorenzo Urkizuren 1740ko zortzikoak
Lan honetan D. L. Urkizuk idatzitako bertso-sortaren edizio kritikoa aurkeztuko dut. XVIII. mendearen hasieran ez zen liburu askorik argitaratu euskaraz, eta Urkizu da garai hartan...
Goizuetako 1753ko sermoia: edizioa eta azterketa
Saio honetan 1753an Goizuetan idatzitako euskarazko sermoi baten edizioa eta hizkuntza-azterketa dakartzagu. Edizioa filologikoa da eta testua bere osotasunean ulertzen laguntzeko ...
Anjel Lertxundiren pertsonaien izenak
Euskal esaera zaharrak dioenez, izena duenak izana ere badu, eta hala uste du Anjel Lertxundik, erreparatzen baldin badiegu bere eleberrietako pertsonaien izenak hautatzerakoan era...
Bilingual parsing strategies in Basque and Spanish
Over the last several years, one area of sentence processing research that has received considerable attention is how native speakers resolve structural ambiguities while reading, ...
Pouvreauren Hiztegiaren antolakuntzaz
Silvain Pouvreauren xvii. mendeko hiztegiak euskalarien arreta erakarri du gutxienez Humboldt-ek haren eskuizkribuaren berri hedatu zuenetik. Hau dela eta, bertako lekukotasunak xi...
Alphonsa Rodriguez Jesusen Compagnhaco aitaren guiristhinho perfeccioniaren praticaren pparte bat (1782). Edizioa eta azterketa
Hogeita hamar urte badu frantsesetik itzuli liburu honen bigarren mendeurrena Euskaltzaindiak Donaixti-Ibarren ospatu zuenetik; harako hartan Piarres Lafittek Ibarre herriko aspald...
Esteve Materraren Do(c)trina Christiana (1617 & 1623). Edizioa eta azterketa
Lapurtera klasikoa da, seguru asko, xx. mendea baino lehenagoko euskarazko literaturaren agerpenik ezagunena, ezagutza hori oro har azalekoa edo nahi baino azalekoagoa bada ere: xv...
Counting days in Hokkaidō Ainu. Some thoughts on internal reconstruction and etymology
A new etymological solution is proposed to explain two highly irregular formations in Ainu: *tutko 'two days' and *rerko 'three days', from *tu '2' and *re '3', respectively. These...
SENI eta LOHI (sudurkari galduaren bila)
Artikulu honek Koldo Mitxelenaren lanez geroztiko berreraiketan (bai eta Mitxelenaren beraren etimologia batzuetan ere) azaltzeke utzi diren zenbait eretzi heltzen die, Akitaniako ...
Eguraldiaren gramatika euskaraz eta Gramatikaren Teoria
Artikulu honek bi ekarpen esanguratsu egiten ditu euskarazko eguraldi espresioen alorrean: batetik, erakusten du Eriksen, Kittilä eta Kolehmainen (2010) tipologia lanaren argitara...
Lukrezio, Ibinagabeitiak euskaratua
Artikulu honetan, Andima Ibinagabeitiak euskaraturiko lan argitaragabe bat editatu da: Lukrezioren De rerum natura, 1-43. Lan hori bere testuinguruan kokatzeko, Ibinagabeitiak eusk...
Hizkuntza-ospearen eta eragin lektalaren zirurikak Ipar Euskal Herriko jende, mintzo eta idazkietan
Euskal jendeen etengabeko giza-harremanaren bitartez, luzaz kurritu dute hizkuntza-eraginek eta aldaerek Lapurdi eta Baxenabarreko euskal mintzoen artean, jendeen bitartez ahozkoan...
How Many Language Families are there in the World?
The question of how many language families there are in the world is addressed here. The reasons for why it has been so difficult to answer this question are explored. The answer a...
"Omen" partikularen erabilera eta gaztelaniazko ordainak: Anjel Lertxundiren kasua
Omen partikula ebidentziala biziki interesgarria da euskal hizkuntzalari eta itzultzaileentzat. Hizkuntzalarientzat, alboko bi erdaretan horrelako partikularik ez dagoelako, eta it...
Transitivity prominence in typological perspective: the case of Basque
This article contributes to the typological profile of Basque by discussing its status with respect to the parameter of transitivity prominence, i.e. the extent to which it makes u...
Herskarien ustezko ahoskabetasun asimilazioa eta euskal herskari zaharren gauzatzea
Euskaraz, herskari ahoskabe (hasperendun) batek jarraituriko herskari ahostun bat horren eraginez ahoskabetu daiteke. Tipologikoki arraroa den aldaketa hau ahoskabetasunaren asimil...
Reflexiones sobre arqueología, lingüística e iglesias rupestres de época tardoantigua
Late Antiquity is one of the most debated periods in the history of Wasconia. This text deals with some of these debates: the original or late-adopted condition of the Basque langu...
XIX. mendean Harizmendiren "Ama Virginaren Hirur Officioac"-en ale ezagun bakarrari falta zitzaizkion orriak osatu zituen esku ezezagunaz
1901.ean J. Vinsonek C. Harizmendik XVII. mendean idatzitako Ama Virginaren Hirur Officioac liburuaren berrargitalpena prestatu zuen. Horretarako, artean ezagutzen zen jatorrizko a...
Bilingüismo y realidad sociolingüística de la lengua inga en Colombia
The main goal of the research presented here is to study the Inga speech community. Inga is a Quechuan language, and its community is spread around the south of Colombia; the study...
"Orhiko xoria Orhin lakhet": izen/adjektibo psikologikoak, gai lokatiboak eta predikazio
Belleti & Rizzi (1988) lanetik aurrera, asko dira hizkuntzalaritza teorikoak predikatu psikologikoez eman dizkigun irakaspenak, baina ez dira horrenbeste izen edo adjektibo psikolo...
The Semantic Composition of Basque 'Noun + egin' predicates
Basque 'Noun + egin' ('make') expressions display striking properties for the Grammar of Basque: They have 'defective' morpho-syntax and semantics, involve discourse opacity, lack ...
Euskal gramatika zaharren katalogo baterantz: gramatika eskuizkribatuak
Ekarpen honen helburua XX. mendearen aurretik eskuz idatzitako euskal gramatiken zerrenda eta deskribapena egitea da. Sarrera baten ondoren (§ 1), gaingiroki aurkeztuko ditut, bat...
Bayonne au bord du fleuve
In this paper a new proposal is made regarding the origin and the formation of the Gascon and Basque city name Baiona 'Bayonne', which replaced the old name of the city (Lapurdo) i...
La singularidad cultural del área pirenaico-occidental: dinámicas y persistencias entre la Edad del Hierro y la Época romana
It is not an easy task to study the «Basque-Aquitanian» area during the Antiquity. Fortunately, Joaquín Gorrochategui's research opened up a few new research routes to improve o...
Miecha
Lan honetan, gaztelaniak eta beste hizkuntza ibero-erromanikoek euskaratik hartu omen dituzten mailegu zaharren kronologia aztertzen dut. Mailegu hauen datazioa errazagoa edo segur...
La red vascológica de Schuchardt / Schuchardt's bascological network
Among the founding factors for modernism in philology/linguistics, there were two important medial innovations as a consequence of industrialization: new printing technologies and ...
Asimetrías gramaticales asociadas a la animacidad en la lengua vasca: una perspectiva tipológica
This study provides a typological analysis of two phenomena related to case-marking in Basque. In both of them, animacy —or the distinction between what is animate and what is no...
"Zein" erlatiboaren historiaz
Lan honen helburua XVI-XIX. mendeetako testuetan izenordain galdetzaileekin egiten den erlatiboaren erabilera aztertzea da. Egitura erromantzeetatik mailegatua den ala ez galdera a...
CVCren ertzetako alternantziak eta aitzineuskararen hitz-familien azterketarako hatsarriak: "*ban/bar-/bal"-en zirriborroa
Mitxelenak erakutsi bezala, hitzen ezkerraldea da kokagunerik zailena berreraikitzeko orduan; horko hotsen artean, gainera, b- ez da arazo gutxien ematen duena, dituen aldaketa eta...
Erronkaribarko oikonimiaz, etxe izenen grafia finkatzeko metodologia
Oikonimia etxeen izenak ikertzen dituen onomastikaren arloa da. Artikulu honetan aditzera ematen da nola jokatu den Erronkaribarko etxe izenak biltzeko unean eta zer-nolako irizpid...
Antzinateko "Iturissa"-tik gaurko "ithurri"-ra, ezker bidetik
Artikulu honetan, iturri eta ezker euskal hitzentzat proposamen etimologiko berri bana egiten dut. Uhlenbeckekin bat, partizipio zahartzat jotzen dut iturri, eta erroa hur dela pro...
Indagaciones intergeneracionales en la antroponimia aquitana
In this paper, an attempt is made to set out the Aquitanian anthroponymic data in an intergenerational layout, i.e. indicating all the kinship sequences between father and/or mothe...
La lengua vasca en la Península entre Antigüedad y Edad Media. Observaciones a la "Communis opinio"
The author argues, developing an idea proposed by French phoneticist Henri Gavel in the fifties, that the examination of the clearly Latin ancient toponymy of Upper Navarre suggest...
Arabako herri izenen azentueraz
Lan honetan Arabako herri izenek gazteleraz erakusten duten azentuera aztertzen da. Badira izen asko azentua hitzaren hasieratik gertuago dutenak hitz bukaeratik baino (adibidez Ga...
Hots-aldaketaren inguruan
Hugo Schuchardtek «Über die Lautgesetze: Gegen die Junggrammatiker» lanean neogramatikoei egiten dien kritika du lan honek abiapuntu. Kritika horiek burutzeko arrazoibideetan ba...
Geroaldiko partizipio prospektiboaren polimorfismoa eta "-n"-dun aditz klasea
Artikulu honek partizipio prospektiboaren gauzatzearen formak aztertzen ditu. Egileak egungo aldakortasunetik abiatzen dira, Euskaltzaindiak laburbildu bezala: partizipio perfektib...
"Feitac espravi dutuçu": partizipio sail berri bat Zuberoan
Azken mendeetako zubererak -i bukaerarekiko aditz multzo berri bat garatu du. Jatorri erromantzeko akabi, ataki edo ezkapi bezalako formak ez dira, alta, -i multzoko euskal partizi...
La relación entre los manuscritos 10 202 y 10 203 de la BNE, del "Árbol de las batallas"
The relationship between two manuscripts from the National Library of Spain which include the translation that Antón Zorita did by commission from the first Marquis of Santillana ...
La lengua del hierro. Nexos medievales entre Álava y la Demanda
In the early medieval documentation that refers to the Upper Ebro valley we encounter an abundance of references to both iron and smiths, but silence with regard to furnaces or for...
"Rustici" y bagaudas en Vasconia: la elección de un vocablo en Hidacio
This work looks at the classical subject of 5th Century Historiography, the famous Bagaudae Conflict mentioned in Hydatius' Chronicle. Having briefly introduced the events and hist...
NOR-NORI-NORK saileko perifrasietako aditz laguntzaileak goi-nafarreraz: azterketa eta proposamen berria
Saio honek goi-nafarrerazko NOR-NORI-NORK saileko perifrasietako aditz laguntzaileez dihardu, eta horretarako 1750. urtea baino lehenagoko goi-nafarrerazko lekukotasunetan sistemat...
Vasconia en el siglo XII: Roger de Howden, el "De Viis Maris" y la extensión del vizcondado de Bayona
De viis maris, a text that remained unknown until the edition published by Gautier Dalché in 2005, is a maritime itinerary composed about 1191-1193 and ascribed to the English his...
Izen ttipiak euskaraz. "Addenda, confirmanda et corrigenda"
Hemen 2009an argia ikusi zuen Izen Ttipiak Euskaraz liburuan bildutako hipokoristikoen gainean mintzo gara. Sarreraren ondotik, aurrena orain arte ezagutzen genituen izen ttipiak b...
Zer da lehenago, aditzoina ala partizipioa? Oharrak euskararen kronologiarako
Lan honetan aditzoinaren eta partizipioaren arteko erlazioaren historian sakondu nahi dut. Datuen bidez ikusiko dugu beren arteko oposaketak diakronikoki ñabardura gehiago dituela...
Mendieta eta (bere etimologietako) euskara
Lan honetan Francisco Mendieta (ca. 1550 - ca. 1620) aiararrak Bizkaiko historiari buruz egin zuen lanetan —Annales de Vizcaya eta Aerario de la Hidalguía— txertatu zituen lek...
A little "more" on comparison: variation and common cognitive and linguistic properties
This paper discusses the basic cognitive and linguistic properties of a universal phenomenon: inequality comparison. As will be shown from linguistic and neuropsychological points ...
¿Dedicó Isidoro de Sevilla las "Etymologiae" al rey Sisebuto?
Despite hesitation, the prevailing opinion among scholars today is that Isidore dedicated his masterpiece, Etymologiae, to the visigoth king Sisebuto (612-621). We are not entirely...
Onomastikaren ekarpena populatzearen berreraiketan Euskal Herrian
Joakin Gorrotxategiren ekarpena eskertzeko saio honen asmoa Antzinateko antroponimoak eta latinetiko atzizkiak oinarritzat dituzten saroi-izenen banaketa, zentzua eta etorkia azter...
Deba Ibarreko euskara
Deba ibarreko euskara da aztergaia. Mendebaleko euskalkiaren barruan kokatu ohi da arrazoi osoz, baina azkenaldian Bizkaian sortutako berrikuntza gehienak ez dira hara zabaldu; bai...
Eibarko testu zaharrak berrikusten: 1754ko udal-ordenantzak
Lan honek Eibarko 1754ko udal-ordenantzaren edizio kritikoa aurkezten du. Idazkiak Deba ibarreko testu zahar eta modernoen corpusa osatzen laguntzen du, eta ideia eta ikuspegi berr...
Luis Michelena (Koldo Mitxelena) y la creación del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo" (1947-1956) / Luis Michelena (Koldo Mitxelena) and the founding of the "Julio de Urquijo" Basque Philology Seminar (1947-1956)
We are presenting below the history of the founding of the ‘Julio de Urquijo’ Basque Philology Seminar, created by the Provincial Council of Gipuzkoa in 1953, whose technical a...
Itzulpengintzaren errepresentazioa azken 60 urteotako euskal literaturaren historiografietan
Itzulpen ikasketa soziologikoei jarraikiz, lan honetan aztergai da itzulpenaren ikuspegia literatur historiari buruzko lanetan. Hain zuzen ere, 1961-2016 bitarteko euskal literatur...
Hitz-bukaerako herskariak: kontsonante talkak
Euskaraz hitz-bukaerako herskariek oso maiztasun txikia dute hiztegian, baina oso maiztasun handia solasean; /-t/ eta /-k/ kontsonanteak maiztasun handiko atzizki batzuetan aurkitz...
El euskera como lengua de ritmo intermedio en el continuo isosilábico-isomoraico: una comparación con el español y el japonés / Basque as a language with intermediate rhythm in the isosyllabic-isomoraic continuum: A comparison with Spanish and Japanese
The current study employs multiple techniques (C%, V%, DC, DV, nPVI C, nPVI V, Varco DC, Varco DV) designed to detect rhythmic similarities and differences in order to compare the ...
Gipuzkoako osagarri pluraldun adizki tripertsonalen erroez
Artikulu honetan Gipuzkoako osagarri pluraldun adizki tripertsonalak dira aztergai. Izan ere, beti ez da erraza jakiten adizki batzuen oinarrian zein erro dagoen: *eradun ala *nin....
Hizkuntza aldakortasunaz eta barietateen sailkapenez: aspektu ez-perfektuaren bariazioa Igorreko euskaran
Hizkuntza aldakortasunaren ikerkuntzan barietateen zein informatzaileen sailkapenak egiterakoan metodo kuantitatibo objektiboen baliagarritasuna nabarmentzea da lan honen xedea. Ho...
Euskararen lerrokadura ergatiboaren sorreraz
Lan honetan, euskararen lerrokadura morfologiko ergatiboaren sorrera ikertzen da. Hau eragin zuen prozesua akitaniera eta latinarekiko kontaktuaren hasiera baino lehenago kokatu be...
XVIII. mendeko dotrina argitaragabe bat: aurkezpena eta edizioa
Saio honetan XVIII. mende bukaeran goi-nafarreraz idatzitako dotrina baten edizioa aurkezten da. Orain arte ezezaguna izan den eskuizkribu hau Eusko Legebiltzarreko liburutegian ag...
Pedro José Aldazabalen euskal testuak: edizioa eta filologia-gaiak
Lan honetan Pedro José Aldazabal idazle gipuzkoarraren euskal lanen edizio kritikoa aurkezten da: hala Aldazabalek berak idatzitako testuena nola bestek idatzi eta Aldazabalek ber...
Goi-nafarrera arkaiko eta zaharraren azterketan sakonduz: periodizazio saiorako langaiak
Artikulu honetan, Lakarrak (1997) eta ondoren Gorrochateguik eta Lakarrak (2001) euskararentzat egindako periodizazio saioak goi-nafarrerarentzat balio duen ikusten saiatu naiz eta...
"Refranes y Sentencias" (1596): Girolamo da Sommaiaren Salamancako lekukotasunetik Darmstadteko faksimile(ta)ra
MLV II. Jardunaldietan Refranes y Sentencias liburuaren bigarren mailako lekukotasun bat aurkeztu genuen, Girolamo da Sommaia humanista italiarrak Salamancan zela egin zuen erdal z...
Hizkuntz irizpideak XVII. mendeko Lapurdiko eliz agirietan, eta haietan bildutako zenbait zertzelada garaiko autoreen gainean
Ikerlan honetan XVII. mendeko Lapurdiko eliz agirietan erabilitako hizkuntzak aztertu ditugu, haren hizkuntza-egoera berezia kontuan hartuta. Izan ere, frantsesa zen administrazio ...
Inprimatuak editatzen: deskribapen bibliografikoa eta testu-kritika Kapanagaren dotrinaren argitan
Lan honetan testu-bibliografia (textual bibliography) jorratuko dugu eta inprimatuak editatzeko orduan ikerketa moldeak erakusten dizkigun bideez arituko. Horretarako, deskribapen ...
Primera aproximación al estudio de un manuscrito del siglo XVIII: el "Vocabulario Pomier"
Presentamos en este trabajo el Vocabulario Pomier, manuscrito anónimo del siglo xviii que, pese a hallarse en la Biblioteca Foral de Bizkaia —importantísima biblioteca pública...
On the reliability of Larramendi’s evidence
In this article, the analysis of the sources of Manuel de Larramendi’s (1690-1766) grammar and dictionary reveals the importance of his work and asserts that they are necessary t...
Adi-tik *edin-era: aditz laguntzaile baten identifikazioa euskal gramatikagintzan
Artikulu honetan *edin aditz laguntzailearen adizkiak euskal gramatika zaharretan (XVII-XIX) nola deskribatu eta sailkatu ziren aztertuko dut: gramatikari zaharrek zein laguntzaile...
Erlatibizazio-estrategiak euskaraz: begirada historiari
Lan honetan euskarazko erlatibizazio-estrategiak aztertzen dira, kontuan hartuz izen aurreko, izen osteko erlatiboak, erlatibo aposatuak, bait- erlatiboak eta zein erlatiboak. Oi...
Ekialdeko euskararen komitatiboa polimorfismoaz harago
Artikulu honetan ekialdeko euskararen komitatiboaren atzizkiak azterkatzen ditugu, nagusiki Zuberoako euskara historikoaren corpusaren argitara. Komitatiboaren aldakortasun morfolo...
Bizkaiko euskararen barne-egituraketaz: sartaldea eta sortaldea
Lan honetan Bizkaiko euskara dut aztergai; zehazki, Bizkaiko mendebala eta ekialdea bereizteko balio dezaketen lau ezaugarri aurkezten ditut. Orain arte ez da gaiari buruzko monogr...
Zaraitzuko uskara eta Ipar Euskal Herriko berrikuntzen hedadura
Azterketa honek bi aldi kronologikoren artean ibili nahi du: garai berrienetarako Zuazok (1998, 2014) proposatzen duen dialekto zatiketaren eta Lakarrak (2011, 2017) Euskara Batu Z...
Towards a History of Basque Anthroponymy
In this paper, a short history of Basque anthroponymy is made, starting from Antiquity and going through the Roman period, the Middle Ages, the Modern Age and the Contemporary Age....
On the comparative method, internal reconstruction, and other analytical tools for the reconstruction of the evolution of the Basque language: An assessment
This paper is an attempt to present the state of the art in Basque historical phonology. The accomplishments and limitations of different methodologies are evaluated. These methodo...
Ezaugarrien kronologiaren garrantzia: -ki-dun indikatiboko NOR-NORI saileko adizkien historia pixka bat
Artikulu honetan Nafarroa Garaiko hizkera batzuetan agertzen diren dakit ‘zait’, zekion ‘zitzaion’ gisako indikatiboko nor-nori saileko adizkiak aztertzen dira ikuspuntu di...
Beste aditz laguntzaile ditrantsitibo bat Gipuzkoa mendebaldean: -ag- erroko formen jatorria eta garapena
Artikulu honetan Gipuzkoa mendebaldeko hizkeretan baizik ageri ez den aditz laguntzaile batez arituko naiz (adib. Otxoa Arinen diago ‘dio’), bi helburu nagusirekin: batetik, le...
