Filtres
Résultats (200517)
Exporter CSV (1000 max)
Ohar bat Zuberoako bokal asimilazioen kronologiaz
Zuberoa osoan obratu ziren bokalen arteko elkarreraginez harago (hots, konbentzio ordinarioan [e + a > ia], [o + a > ua] & [ü + a > ia] arauetan adierazten direnak), u...
The Language Shift Origins of Judeo-Spanish
This article proposes that the Judeo-Spanish language of the Sephardic Jews of the Balkans and the eastern Mediterranean involved at its origin a language shift that occurred after...
Hungarian Emerging
Phonological theories tend to focus on the end point of learning, the adult grammar, assuming some innate linguistic component determines the nature of the grammar that is acquired...
Lapurdiko mintzoen aurkezpen dialektologikoa
Lapurdi inguratzen duten berrikuntzen konstelazio franko dago euskararen geografian, baina lapurtar guztiak ez dira berdin mintzatzen, eskualde batetik bestera aldea dago, badira b...
Revisiting Argentine Spanish intonation: Córdoba and San Luis
Pretonic lengthening has been reported as the most salient characteristic of Córdoba Spanish (Lang-Rigal 2014; Lenardón 2017). If the relative duration of the pretonic to the ton...
Chilean s-deletion and aspiration: against a Stratal OT account
In Chilean Spanish (Bros̀ 2018, 2019), s-aspiration is an opaque process in which [h], coda realization of /s/, surfaces morpheme internally as expected, but it overapplies in wor...
Transitivity prominence in typological perspective: the case of Basque
This article contributes to the typological profile of Basque by discussing its status with respect to the parameter of transitivity prominence, i.e. the extent to which it makes u...
Herskarien ustezko ahoskabetasun asimilazioa eta euskal herskari zaharren gauzatzea
Euskaraz, herskari ahoskabe (hasperendun) batek jarraituriko herskari ahostun bat horren eraginez ahoskabetu daiteke. Tipologikoki arraroa den aldaketa hau ahoskabetasunaren asimil...
Reflexiones sobre arqueología, lingüística e iglesias rupestres de época tardoantigua
Late Antiquity is one of the most debated periods in the history of Wasconia. This text deals with some of these debates: the original or late-adopted condition of the Basque langu...
XIX. mendean Harizmendiren "Ama Virginaren Hirur Officioac"-en ale ezagun bakarrari falta zitzaizkion orriak osatu zituen esku ezezagunaz
1901.ean J. Vinsonek C. Harizmendik XVII. mendean idatzitako Ama Virginaren Hirur Officioac liburuaren berrargitalpena prestatu zuen. Horretarako, artean ezagutzen zen jatorrizko a...
Bilingüismo y realidad sociolingüística de la lengua inga en Colombia
The main goal of the research presented here is to study the Inga speech community. Inga is a Quechuan language, and its community is spread around the south of Colombia; the study...
"Orhiko xoria Orhin lakhet": izen/adjektibo psikologikoak, gai lokatiboak eta predikazio
Belleti & Rizzi (1988) lanetik aurrera, asko dira hizkuntzalaritza teorikoak predikatu psikologikoez eman dizkigun irakaspenak, baina ez dira horrenbeste izen edo adjektibo psikolo...
The Semantic Composition of Basque 'Noun + egin' predicates
Basque 'Noun + egin' ('make') expressions display striking properties for the Grammar of Basque: They have 'defective' morpho-syntax and semantics, involve discourse opacity, lack ...
Euskal gramatika zaharren katalogo baterantz: gramatika eskuizkribatuak
Ekarpen honen helburua XX. mendearen aurretik eskuz idatzitako euskal gramatiken zerrenda eta deskribapena egitea da. Sarrera baten ondoren (§ 1), gaingiroki aurkeztuko ditut, bat...
Bayonne au bord du fleuve
In this paper a new proposal is made regarding the origin and the formation of the Gascon and Basque city name Baiona 'Bayonne', which replaced the old name of the city (Lapurdo) i...
La singularidad cultural del área pirenaico-occidental: dinámicas y persistencias entre la Edad del Hierro y la Época romana
It is not an easy task to study the «Basque-Aquitanian» area during the Antiquity. Fortunately, Joaquín Gorrochategui's research opened up a few new research routes to improve o...
Miecha
Lan honetan, gaztelaniak eta beste hizkuntza ibero-erromanikoek euskaratik hartu omen dituzten mailegu zaharren kronologia aztertzen dut. Mailegu hauen datazioa errazagoa edo segur...
La red vascológica de Schuchardt / Schuchardt's bascological network
Among the founding factors for modernism in philology/linguistics, there were two important medial innovations as a consequence of industrialization: new printing technologies and ...
Asimetrías gramaticales asociadas a la animacidad en la lengua vasca: una perspectiva tipológica
This study provides a typological analysis of two phenomena related to case-marking in Basque. In both of them, animacy —or the distinction between what is animate and what is no...
"Zein" erlatiboaren historiaz
Lan honen helburua XVI-XIX. mendeetako testuetan izenordain galdetzaileekin egiten den erlatiboaren erabilera aztertzea da. Egitura erromantzeetatik mailegatua den ala ez galdera a...
CVCren ertzetako alternantziak eta aitzineuskararen hitz-familien azterketarako hatsarriak: "*ban/bar-/bal"-en zirriborroa
Mitxelenak erakutsi bezala, hitzen ezkerraldea da kokagunerik zailena berreraikitzeko orduan; horko hotsen artean, gainera, b- ez da arazo gutxien ematen duena, dituen aldaketa eta...
Erronkaribarko oikonimiaz, etxe izenen grafia finkatzeko metodologia
Oikonimia etxeen izenak ikertzen dituen onomastikaren arloa da. Artikulu honetan aditzera ematen da nola jokatu den Erronkaribarko etxe izenak biltzeko unean eta zer-nolako irizpid...
Antzinateko "Iturissa"-tik gaurko "ithurri"-ra, ezker bidetik
Artikulu honetan, iturri eta ezker euskal hitzentzat proposamen etimologiko berri bana egiten dut. Uhlenbeckekin bat, partizipio zahartzat jotzen dut iturri, eta erroa hur dela pro...
Indagaciones intergeneracionales en la antroponimia aquitana
In this paper, an attempt is made to set out the Aquitanian anthroponymic data in an intergenerational layout, i.e. indicating all the kinship sequences between father and/or mothe...
La lengua vasca en la Península entre Antigüedad y Edad Media. Observaciones a la "Communis opinio"
The author argues, developing an idea proposed by French phoneticist Henri Gavel in the fifties, that the examination of the clearly Latin ancient toponymy of Upper Navarre suggest...
Arabako herri izenen azentueraz
Lan honetan Arabako herri izenek gazteleraz erakusten duten azentuera aztertzen da. Badira izen asko azentua hitzaren hasieratik gertuago dutenak hitz bukaeratik baino (adibidez Ga...
Hots-aldaketaren inguruan
Hugo Schuchardtek «Über die Lautgesetze: Gegen die Junggrammatiker» lanean neogramatikoei egiten dien kritika du lan honek abiapuntu. Kritika horiek burutzeko arrazoibideetan ba...
Geroaldiko partizipio prospektiboaren polimorfismoa eta "-n"-dun aditz klasea
Artikulu honek partizipio prospektiboaren gauzatzearen formak aztertzen ditu. Egileak egungo aldakortasunetik abiatzen dira, Euskaltzaindiak laburbildu bezala: partizipio perfektib...
"Feitac espravi dutuçu": partizipio sail berri bat Zuberoan
Azken mendeetako zubererak -i bukaerarekiko aditz multzo berri bat garatu du. Jatorri erromantzeko akabi, ataki edo ezkapi bezalako formak ez dira, alta, -i multzoko euskal partizi...
La relación entre los manuscritos 10 202 y 10 203 de la BNE, del "Árbol de las batallas"
The relationship between two manuscripts from the National Library of Spain which include the translation that Antón Zorita did by commission from the first Marquis of Santillana ...
La lengua del hierro. Nexos medievales entre Álava y la Demanda
In the early medieval documentation that refers to the Upper Ebro valley we encounter an abundance of references to both iron and smiths, but silence with regard to furnaces or for...
"Rustici" y bagaudas en Vasconia: la elección de un vocablo en Hidacio
This work looks at the classical subject of 5th Century Historiography, the famous Bagaudae Conflict mentioned in Hydatius' Chronicle. Having briefly introduced the events and hist...
NOR-NORI-NORK saileko perifrasietako aditz laguntzaileak goi-nafarreraz: azterketa eta proposamen berria
Saio honek goi-nafarrerazko NOR-NORI-NORK saileko perifrasietako aditz laguntzaileez dihardu, eta horretarako 1750. urtea baino lehenagoko goi-nafarrerazko lekukotasunetan sistemat...
Vasconia en el siglo XII: Roger de Howden, el "De Viis Maris" y la extensión del vizcondado de Bayona
De viis maris, a text that remained unknown until the edition published by Gautier Dalché in 2005, is a maritime itinerary composed about 1191-1193 and ascribed to the English his...
Izen ttipiak euskaraz. "Addenda, confirmanda et corrigenda"
Hemen 2009an argia ikusi zuen Izen Ttipiak Euskaraz liburuan bildutako hipokoristikoen gainean mintzo gara. Sarreraren ondotik, aurrena orain arte ezagutzen genituen izen ttipiak b...
Zer da lehenago, aditzoina ala partizipioa? Oharrak euskararen kronologiarako
Lan honetan aditzoinaren eta partizipioaren arteko erlazioaren historian sakondu nahi dut. Datuen bidez ikusiko dugu beren arteko oposaketak diakronikoki ñabardura gehiago dituela...
Mendieta eta (bere etimologietako) euskara
Lan honetan Francisco Mendieta (ca. 1550 - ca. 1620) aiararrak Bizkaiko historiari buruz egin zuen lanetan —Annales de Vizcaya eta Aerario de la Hidalguía— txertatu zituen lek...
A little "more" on comparison: variation and common cognitive and linguistic properties
This paper discusses the basic cognitive and linguistic properties of a universal phenomenon: inequality comparison. As will be shown from linguistic and neuropsychological points ...
¿Dedicó Isidoro de Sevilla las "Etymologiae" al rey Sisebuto?
Despite hesitation, the prevailing opinion among scholars today is that Isidore dedicated his masterpiece, Etymologiae, to the visigoth king Sisebuto (612-621). We are not entirely...
Onomastikaren ekarpena populatzearen berreraiketan Euskal Herrian
Joakin Gorrotxategiren ekarpena eskertzeko saio honen asmoa Antzinateko antroponimoak eta latinetiko atzizkiak oinarritzat dituzten saroi-izenen banaketa, zentzua eta etorkia azter...
Deba Ibarreko euskara
Deba ibarreko euskara da aztergaia. Mendebaleko euskalkiaren barruan kokatu ohi da arrazoi osoz, baina azkenaldian Bizkaian sortutako berrikuntza gehienak ez dira hara zabaldu; bai...
Eibarko testu zaharrak berrikusten: 1754ko udal-ordenantzak
Lan honek Eibarko 1754ko udal-ordenantzaren edizio kritikoa aurkezten du. Idazkiak Deba ibarreko testu zahar eta modernoen corpusa osatzen laguntzen du, eta ideia eta ikuspegi berr...
Luis Michelena (Koldo Mitxelena) y la creación del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo" (1947-1956) / Luis Michelena (Koldo Mitxelena) and the founding of the "Julio de Urquijo" Basque Philology Seminar (1947-1956)
We are presenting below the history of the founding of the ‘Julio de Urquijo’ Basque Philology Seminar, created by the Provincial Council of Gipuzkoa in 1953, whose technical a...
Itzulpengintzaren errepresentazioa azken 60 urteotako euskal literaturaren historiografietan
Itzulpen ikasketa soziologikoei jarraikiz, lan honetan aztergai da itzulpenaren ikuspegia literatur historiari buruzko lanetan. Hain zuzen ere, 1961-2016 bitarteko euskal literatur...
Hitz-bukaerako herskariak: kontsonante talkak
Euskaraz hitz-bukaerako herskariek oso maiztasun txikia dute hiztegian, baina oso maiztasun handia solasean; /-t/ eta /-k/ kontsonanteak maiztasun handiko atzizki batzuetan aurkitz...
El euskera como lengua de ritmo intermedio en el continuo isosilábico-isomoraico: una comparación con el español y el japonés / Basque as a language with intermediate rhythm in the isosyllabic-isomoraic continuum: A comparison with Spanish and Japanese
The current study employs multiple techniques (C%, V%, DC, DV, nPVI C, nPVI V, Varco DC, Varco DV) designed to detect rhythmic similarities and differences in order to compare the ...
Gipuzkoako osagarri pluraldun adizki tripertsonalen erroez
Artikulu honetan Gipuzkoako osagarri pluraldun adizki tripertsonalak dira aztergai. Izan ere, beti ez da erraza jakiten adizki batzuen oinarrian zein erro dagoen: *eradun ala *nin....
Hizkuntza aldakortasunaz eta barietateen sailkapenez: aspektu ez-perfektuaren bariazioa Igorreko euskaran
Hizkuntza aldakortasunaren ikerkuntzan barietateen zein informatzaileen sailkapenak egiterakoan metodo kuantitatibo objektiboen baliagarritasuna nabarmentzea da lan honen xedea. Ho...
Euskararen lerrokadura ergatiboaren sorreraz
Lan honetan, euskararen lerrokadura morfologiko ergatiboaren sorrera ikertzen da. Hau eragin zuen prozesua akitaniera eta latinarekiko kontaktuaren hasiera baino lehenago kokatu be...
XVIII. mendeko dotrina argitaragabe bat: aurkezpena eta edizioa
Saio honetan XVIII. mende bukaeran goi-nafarreraz idatzitako dotrina baten edizioa aurkezten da. Orain arte ezezaguna izan den eskuizkribu hau Eusko Legebiltzarreko liburutegian ag...
Pedro José Aldazabalen euskal testuak: edizioa eta filologia-gaiak
Lan honetan Pedro José Aldazabal idazle gipuzkoarraren euskal lanen edizio kritikoa aurkezten da: hala Aldazabalek berak idatzitako testuena nola bestek idatzi eta Aldazabalek ber...
Goi-nafarrera arkaiko eta zaharraren azterketan sakonduz: periodizazio saiorako langaiak
Artikulu honetan, Lakarrak (1997) eta ondoren Gorrochateguik eta Lakarrak (2001) euskararentzat egindako periodizazio saioak goi-nafarrerarentzat balio duen ikusten saiatu naiz eta...
"Refranes y Sentencias" (1596): Girolamo da Sommaiaren Salamancako lekukotasunetik Darmstadteko faksimile(ta)ra
MLV II. Jardunaldietan Refranes y Sentencias liburuaren bigarren mailako lekukotasun bat aurkeztu genuen, Girolamo da Sommaia humanista italiarrak Salamancan zela egin zuen erdal z...
Hizkuntz irizpideak XVII. mendeko Lapurdiko eliz agirietan, eta haietan bildutako zenbait zertzelada garaiko autoreen gainean
Ikerlan honetan XVII. mendeko Lapurdiko eliz agirietan erabilitako hizkuntzak aztertu ditugu, haren hizkuntza-egoera berezia kontuan hartuta. Izan ere, frantsesa zen administrazio ...
Inprimatuak editatzen: deskribapen bibliografikoa eta testu-kritika Kapanagaren dotrinaren argitan
Lan honetan testu-bibliografia (textual bibliography) jorratuko dugu eta inprimatuak editatzeko orduan ikerketa moldeak erakusten dizkigun bideez arituko. Horretarako, deskribapen ...
Primera aproximación al estudio de un manuscrito del siglo XVIII: el "Vocabulario Pomier"
Presentamos en este trabajo el Vocabulario Pomier, manuscrito anónimo del siglo xviii que, pese a hallarse en la Biblioteca Foral de Bizkaia —importantísima biblioteca pública...
On the reliability of Larramendi’s evidence
In this article, the analysis of the sources of Manuel de Larramendi’s (1690-1766) grammar and dictionary reveals the importance of his work and asserts that they are necessary t...
Adi-tik *edin-era: aditz laguntzaile baten identifikazioa euskal gramatikagintzan
Artikulu honetan *edin aditz laguntzailearen adizkiak euskal gramatika zaharretan (XVII-XIX) nola deskribatu eta sailkatu ziren aztertuko dut: gramatikari zaharrek zein laguntzaile...
Erlatibizazio-estrategiak euskaraz: begirada historiari
Lan honetan euskarazko erlatibizazio-estrategiak aztertzen dira, kontuan hartuz izen aurreko, izen osteko erlatiboak, erlatibo aposatuak, bait- erlatiboak eta zein erlatiboak. Oi...
Ekialdeko euskararen komitatiboa polimorfismoaz harago
Artikulu honetan ekialdeko euskararen komitatiboaren atzizkiak azterkatzen ditugu, nagusiki Zuberoako euskara historikoaren corpusaren argitara. Komitatiboaren aldakortasun morfolo...
Bizkaiko euskararen barne-egituraketaz: sartaldea eta sortaldea
Lan honetan Bizkaiko euskara dut aztergai; zehazki, Bizkaiko mendebala eta ekialdea bereizteko balio dezaketen lau ezaugarri aurkezten ditut. Orain arte ez da gaiari buruzko monogr...
Zaraitzuko uskara eta Ipar Euskal Herriko berrikuntzen hedadura
Azterketa honek bi aldi kronologikoren artean ibili nahi du: garai berrienetarako Zuazok (1998, 2014) proposatzen duen dialekto zatiketaren eta Lakarrak (2011, 2017) Euskara Batu Z...
Towards a History of Basque Anthroponymy
In this paper, a short history of Basque anthroponymy is made, starting from Antiquity and going through the Roman period, the Middle Ages, the Modern Age and the Contemporary Age....
On the comparative method, internal reconstruction, and other analytical tools for the reconstruction of the evolution of the Basque language: An assessment
This paper is an attempt to present the state of the art in Basque historical phonology. The accomplishments and limitations of different methodologies are evaluated. These methodo...
Ezaugarrien kronologiaren garrantzia: -ki-dun indikatiboko NOR-NORI saileko adizkien historia pixka bat
Artikulu honetan Nafarroa Garaiko hizkera batzuetan agertzen diren dakit ‘zait’, zekion ‘zitzaion’ gisako indikatiboko nor-nori saileko adizkiak aztertzen dira ikuspuntu di...
Beste aditz laguntzaile ditrantsitibo bat Gipuzkoa mendebaldean: -ag- erroko formen jatorria eta garapena
Artikulu honetan Gipuzkoa mendebaldeko hizkeretan baizik ageri ez den aditz laguntzaile batez arituko naiz (adib. Otxoa Arinen diago ‘dio’), bi helburu nagusirekin: batetik, le...
Zenbait ezaugarri araberaren definiziorako
Araban hitz egiten zen —eta egiten den— euskara dialektalaz arituko gara lan honetan. Azken urteotan honen inguruan aurrerapen handiak egiten ari dira, eta baita araberak Euska...
Perpaus erlatiboen balio semantikoa euskal gramatika-azterlanetan
Euskal gramatika-lanetan perpaus erlatiboen (PE) balio semantikoaz egindako deskribapenak aztertzen ditu artikuluak. Horietan, PE esplikatibo eta espezifikatiboen arteko banaketa s...
Mikoleta eta Sainthillen eskuizkribuen azterketa konparatua
Artikulu honetan, 1653. urteko Modo Breve izeneko dokumentua nork eskuizkribatu zuen argitu nahi da. Orain arte Rafael Mikoletaren eskuz eginikoa dela pentsatu izan da. Berriki, or...
Ohar filologikoak Azkoitiko testu aurkitu berriaz: irakurketa proposamena
Lan honetan, 1515 inguruko Azkoitiko poemen edizio kritikoa eskaintzen da, testuon aurkezpenean plazaratu transkripzio paleografikotik eta behin-behineko azterketa filologikotik ab...
Euskal lexiko etnometeorologikoaren azterketa: kultura eta kognizioa
“Euskal lexiko etnometeorologikoaren azterketa” deritzon tesiaren laburpen moldatua da artikulu hau. Horretarako, azaltzen da zein testuinguru teorikotan kokatzen den eta zein ...
Vinsonen eta van Eysen arteko gutunak
Lan honen helburua XIX. mendeko bi euskalariren arteko gutunak arakatuz horien edizioa osatzea da, garai hartako euskalaritza eta hizkuntza-ideien inguruan gutxi gorabeherako ikusp...
Algunas voces vascas en la correspondencia de Miguel Basterrechea (1650-1659) / Some Basque words in Miguel Basterrechea’s letters (1650-1659)
The old documents written in Spanish by Basque speakers are often an important source of examination and retrieval of Basque words. This is the case of the around 350 letters that,...
NOR-NORK saileko "egin"-en hedadura geografikoa Gipuzkoan: ondorio batzuk testu zaharren azterketatik
Saio honetan, Gipuzkoako testuetan ageri diren nor-nork saileko *ezan eta, batik bat, egin-dun adizkiei erreparatzen diet. XVI.- XVIII. mendeetako testuetako (eta bestelako monogra...
Mikoletaren 1653ko elkarrizketa itzulien espainolezko jatorrizkoez, eta haien (in)dependentzia mailaz jatorrizko hizkuntzaren aldean
Behin finkatuta ezagutzen dugun Mikoletaren eskuizkribua Sainthill jaunaren eskukoa dela (Hidalgo argitaratzeko a; Ibarra & Hidalgo 2020), artikuluan erakutsitako ikerketa lanaren ...
Notas sobre toponimia de origen romano en Álava, complementarias a la obra "Álava / Araba. Los nombres de nuestros pueblos" (2015) de P. Salaberri / Quotes about toponymy of Roman’s origin in Álava, complementaries to the work "Álava / Araba. Los nombres
In this work we present our interpretation and explanation about the names of the localities of Álava which come from the legacy of the Roman colonisation in the territory, includ...
Oyarzun, Oyarzo y Oyarzún / Oyarzun, Oyarzo and Oyarzún
The objective of this work is to expose the etymological versions of the toponym (and later surname) Oyarzun, individualizing each of the variants of this toponymic surname found i...
Zildozko Perutxeneko euskal predikuak (XIX. m.): aurkezpena eta ikerketaren lehen emaitzak
Lan honetan Zildozko (Ezkabarte, Nafarroa) Perutxena etxetik ateratako xix. mendeko euskal sermoi-sorta aurkeztu dut, eta etorkizunean hura ikertzeko gidalerroak eman. Deskribatu o...
The reconstruction of Old Common Basque accentuation: Closing open issues
In the traditional view, Basque words were stressed on their second syllable at the stage before current dialectal diversification (Mitxelena 1977). This view was questioned in Hua...
